De Netwerkmaatschappij: de brancheorganisatie als kruispunt van verbindingen

28-08-2014 

De moderne samenleving verandert steeds verder in een netwerkmaatschappij, waarbij in het internettijdperk iedereen en alles continu met elkaar in verbinding staat. Mensen denken steeds vaker in netwerken en zien zichzelf daarbij als een knooppunt, een kruispunt van verbindingen.

In een netwerkmaatschappij ligt de kracht en de samenhang van het netwerk tussen de knooppunten. Het netwerk is de meest open structuur die denkbaar is, elk punt opent er deuren naar andere punten.

Skypen is niet revolutionair
Volgens IT-filosoof Luciano Floridi is het niet revolutionair dat wij  nu met elkaar kunnen skypen, maar hoe wij naar onszelf kijken. Tegenwoordig zien we de wereld veel meer in termen van netwerken en een individu als een knooppunt, een kruispunt van verbindingen. We definiëren onszelf niet meer als losstaande eenheid, maar als onderdeel van een netwerk. De informatie stroomt van punt naar punt, het gaat om de verbindingen, die energie. Het vocabulaire is daarbij individualistisch, het wereldbeeld echter niet.

De Netwerkmaatschappij
De informaticarevolutie heeft het ontstaan van de netwerksamenleving mogelijk gemaakt. De globalisering van onze economie heeft volgens Manuel Castells (auteur van de trilogie ‘The Information Age: Volume I – The Rise of the Network Society’) geleid tot ‘een constante stroom en uitwisseling van informatie, kapitaal en culturele communicatie’. Informatie zou nu de primaire grondstof zijn waarmee wordt gewerkt.

Horizontale samenwerking
Onze huidige samenleving is complex,  waarbij meerdere actoren afhankelijk zijn van elkaar en samenwerken in netwerken die flexibel en wisselend van samenstelling zijn. Overheden bijvoorbeeld hanteren niet langer een top-down-benadering, maar zetten steeds vaker publiekprivate samenwerking in, waarbij overheid en bedrijven op horizontale wijze samenwerken. Brancheverenigingen zijn voor de overheid juist in deze gewijzigde benadering een ideale gesprekspartner.

Orde in de chaos
Wanneer alles en iedereen continu met elkaar verbonden is, kan het soms erg lastig zijn om overzicht te houden. De moderne brancheorganisatie brengt orde aan in de ogenschijnlijke chaos, ontwikkelt scenario’s en strategieën voor de toekomst van de branche en legt waardevolle verbindingen tussen haar leden en de buitenwereld. Brancheverenigingen bieden hun leden zowel een sterk intern als extern netwerk. De brancheorganisatie vormt zo binnen de netwerkmaatschappij een belangrijk knooppunt en kruispunt van verbindingen voor en namens haar leden.

Netwerkorganisatie bij uitstek
Brancheverenigingen zijn netwerkorganisaties bij uitstek, die ook binnen de moderne netwerksamenleving hun waarde opnieuw zullen weten te bewijzen.

Rogier Krabbendam
Verenigingsmanager bij Lejeune Association Management