Accijns en ‘De Lobby’

17-09-2013 

Het was op de ochtend van Prinsjesdag ruim op het nieuws: de aangekondigde accijnsverhoging op alcohol gaat maar voor een deel door en die op tabak gaat helemaal niet door.

“Dat komt door de lobby”, wordt er bij vermeld. Verontwaardigde reacties op Twitter: “geen accijnsverhoging, maar wel bezuinigingen in de zorg. Logica?” Hooo, wacht even! Accijns is een instrument waarmee je consumentengedrag kunt beïnvloeden. Gezondheidswinst kunt boeken, immers: hoe hoger de prijs, hoe onaantrekkelijker het product. In de praktijk gaan consumenten echter ook op zoek naar goedkopere alternatieven: over de grens (waar alcohol, tabak en brandstof een stuk goedkoper zijn). En soms wenden consumenten zich tot illegale circuits. Hoe dan ook: het aankoopgedrag (en niet per definitie de consumptie) verandert. Als een product niet in een reguliere winkel in Nederland wordt gekocht, vloeit er dus geen accijns in de Nederlandse staatskas. De accijnsinkomsten voor de Staat nemen daardoor af.

We noemen dit fenomeen het accijnslek. Een paradoxaal effect: je verhoogt de accijns maar je krijgt minder accijnsinkomsten binnen. Verschuiving van de aankoop over de grens heeft ook tot gevolg dat veel MKB-ers, zoals pomphouders, hun klanten zwaaiend de grens over zien trekken.

Door de grote accijns- en prijsverschillen ligt de ‘grens’ overigens steeds dieper in Nederland: het wordt voor steeds meer consumenten aantrekkelijk (georganiseerde) aankopen over de grens te doen. En dat gebeurt nu al massaal. Heel verstandig dus dat het kabinet goed heeft gekeken naar alle effecten van een accijnsverhoging en heeft besloten dat het accijnslek niet groter moet worden.

Drs.  Jules C.P. Wilhelmus

Jules Wilhelmus

Jules Wilhelmus, Wilhelmus Management Consultancy adviseert  bedrijven, overheden, maatschappelijke- en branche organisaties op het gebied van communicatie (zie ook www.wmc-bv.nl ). Hij begeleidt onder andere de Metaal Recycling Federatie MRF waarvan het secretariaat onder directeurschap van Hans Koning bij Lejeune is gevestigd.