The Member Journey: het verenigingslid op reis

24-06-2016 

Ik denk terug aan de tijd dat ik als vrijwilliger verantwoordelijk was voor het wekelijkse krantje van mijn hockeyclub HGC in Den Haag.  Destijds, in de vroege jaren 90 was dit één van de toonaangevende clubs in deze sport, met nationale en Europese titels voor zowel de dames- als de herenteams en beide teams hadden Olympische en wereldkampioenen in hun midden. Ook qua clubcultuur en sociale activiteiten was HGC een bloeiende vereniging.

Vereniging 1.0

Elke maandagavond kwamen alle vrijwilligers in het clubhuis bijeen om met hun commissies het afgelopen weekend na te beschouwen, de speel- en fluitschema’s op te stellen, de barbezetting en scheidsrechters aan te wijzen en om aankomende activiteiten te organiseren. Extra telefoonlijnen werden aangelegd, want mobiele telefoons bestonden nog niet. En dit alles werd vervolgens aan de leden gecommuniceerd via het krantje waarvan ik de hoofdredacteur was.

Vaak was het na middernacht dat ons redactieteam alle kopij uit de diverse bronnen had verzameld op een floppy disk (herinnert u zich deze nog?), welke dan samen met de afbeeldingen en opmaakinstructies moest worden afgeleverd bij huisdrukker Fred Jansen aan de ander kant van de stad.  Deze begon de morgen daarop direct met de opmaak, het maken van de drukplaten, het drukken en de verzending, zodat het krantje op donderdag in de brievenbussen van de leden belandde.

Op Web naar Vereniging 2.0

Een paar jaar later verscheen iets genaamd het ‘World Wide Web’ ten tonele, en dit veranderde alles. Nog niet meteen echter, want mijn voorstel aan het bestuur – om een website op te zetten en onze ledencommunicatie online te brengen – werd met de nodige aarzeling ontvangen. Eén van de bedenkingen die daarbij werd aangevoerd was dat onze club dan open en bloot informatie zou delen die alleen voor de leden bestemd was, en dit zou de concurrerende clubs in de kaart spelen bij het evenaren of zelfs overtreffen van ons succes.

Op dit moment is het nauwelijks voor te stellen dat dit alles zich slechts 2 decennia geleden afspeelde. ‘Transparantie’ is het toverwoord, en Dave Eggers’ bestseller ‘De Cirkel’ (lezen deze zomer!) beschrijft een totaal omgekeerde wereld met als mantra’s ‘alles dat waar ook ter wereld gebeurt openbaar moet zijn’, ‘privacy is diefstal’ en ‘geheimen zijn leugens’. Met andere woorden: Big Brother is achterhaald, want iedereen weet alles van iedereen.

Vereniging 3.0 als reisdoel van het lid

Het is vandaag de dag een illusie dat in de gecombineerde werkelijkheid van fysieke en virtuele (online) activiteit, verenigingen nog steeds als een gesloten gemeenschap kunnen opereren. Organisaties (of het nu gaat om ondernemingen, overheden, NGO’s, scholen, uitgevers of verenigingen) maken allemaal deel uit van een open systeem dat alles met iedereen verbindt. Aanvullend op het internet van personen en instellingen, zien we nu zelfs de opkomst van het ‘Internet der Dingen’, ook wel de 4e Industriële revolutie genoemd.

In deze context van open gemeenschappen is het zijn van lid of niet-lid niet langer een binaire vraag van ‘binnen’ of ‘buiten’. Net als met de ‘Customer Journey’ heeft het begrip lidmaatschap verschillende gradaties. Deze gradaties variëren in gedrag van ‘bekende’, ‘bezoeker’, ‘abonnee’, tot (betalend) ‘lid’ en zelfs actieve vrijwilliger en bestuurder.

Het lid op (uit)reis: lessen uit de Brexit

Deze gradaties bestonden natuurlijk ook vroeger al, maar het grote verschil met tegenwoordig is dat de ‘Member Journey’ nu wordt gefaciliteerd door de nieuwe, ‘derde’ dimensie van de data-gedreven virtuele vereniging, die het mogelijk maakt het ledengedrag in kaart te brengen en een ‘vereniging op maat’ te leveren.

Van een één-dimensionale zender naar de massa is de vereniging aan het evolueren naar een multidimensionaal ‘knooppunt’ van kleinere ledennetwerken en verbindingen. Als de Brexit ons iets zal leren is het dat wel!

Jules Lejeune
Algemeen directeur